[ 8 ] و كتابى مسمى به تجريد در جميع مسائل حكمية تصنيف فرموده « 1 » و همچنين تصانيف بسيار دارد « 2 » و در بيست و چهار مسئله با سائر حكما مخالف است . « 3 » [ 6 ] محمد الخفرى « 4 » الفاضل الكامل و الحكيم البارع الباذل محمد الخفرى حكيمى دانا و موحّد است ، و در فنون حكمت خاصه الهيات يد بيضا دارد . « 5 » حاشيه بر الهيات شرح تجريد نوشته است « 6 » ، و رساله در توحيد تصنيف فرموده . « 7 » و در جودت ادراك و استقامت سليقه وحيد عصر بوده است ، چنان كه در مدت

--> ( 1 ) . التجريد فى الحكمة ، شامل يك دورهء كامل الهيات و طبيعيات به عبارات موجز مجرد از دلائل ( مجالس المؤمنين ، روضات الجنات ج 7 ص 179 ، الذريعة ج 3 ص 350 . ) ( 2 ) . از ديگر آثار غياث الدين منصور كه عدد آنها به هشتاد مىرسد موارد ذيل قابل ذكر است : معالم الشفا فى الطب ، الشافية ( مختصر معالم الشفا ) ، الحاشية على الهيات الشفاء ، الحاشية على شرح الاشارات ، الحاشية على شرح حكمة العين ، الاخلاق المنصورى ، رسالة فى تحقيق الجهات ، رسالة المشارق فى اثبات الواجب ، مقالات العارفين ، رسالة قانون السلطنة ، الاساس فى الهندسة ، الحكمة المنصورية اللامعة باللوامع النورية ، دليل الهدى ، رسالة فى القبلة ، رسالة فى النفس و الهيولى . . . ( 3 ) . اى كاش حكيم مؤسس به اين مسائل بيست‌وچهارگانه اشاره مىكرد . استخراج اين مسائل متوقف بر دستيابى و انتشار مجموعهء آثار جناب غياث الدين منصور است كه متأسفانه تاكنون اكثر قريب به اتفاق آثار اين حكيم فرزانه مطلقا منتشر نشده است . از جمله اين بيست و چهار مسأله يكى رأى بديع وى در باب معاد جسمانى است و ديگرى در مسألهء توحيد . ( 4 ) . ملا شمس الدين محمد بن احمد خفرى ، خفر ( به فتح خاء ) از توابع جهرم فارس است . تاريخ تولدش مشخص نيست ، تاريخ وفاتش 935 ، 942 و 957 ذكر شده است . رجوع كنيد به روضات الجنات ج 7 ص 194 - 197 ، بزرگان جهرم ص 275 ، و مقالهء محقق خفرى نوشتهء قاسم كاكائى ، خردنامهء صدرا ، شمارهء 4 ، تير 1375 ، تهران ، ص 71 - 77 . ( 5 ) . صدر المتألهين در اسفار به آراء محقق خفرى عنايت ويژه دارد و از او با عنوان « بعض المحققين من اهل الفارس » ياد مىكند . ( ج 6 ص 37 ) . ( 6 ) . الحاشية على قسم الالهى من الشرح الجديد للتجريد للمولى علاء الدين القوشچى ( متوفى 879 ) . اين حاشيه كه از آن به « الحاشية الخفرية » ياد مىشود يكى از مشهورترين و معتبرترين حواشى تجريد است و بسيارى از حكما و متكلمين بر آن حاشيه زده‌اند ، از آن جمله ملا عبد الرزاق لاهيجى ، آقا جمال الدين خوانسارى ، ملا شمسا ، ملا محمد جعفر لاهيجى ، و . . . رجوع كنيد به الذريعه ج 6 ص 116 و 64 - 67 . فاضل خفرى علاوه بر اين حاشيه كتابى دارد بنام المحاكمات بين الطبقات كه بين حواشى دو گانه استادش مير صدر الدين محمد دشتكى و سه حاشيهء محقق دوانى بر شرح قوشچى يعنى طبقات صدريه و طبقات جلاليه به داورى نشسته است . ( الذريعه ج 20 ص 134 ) . ( 7 ) . رسالة فى اثبات الواجب ، در يك مقدمه و سه مقصد ( الذريعة ج 1 ص 106 ) .